از تاریخ ۴ جولای سال جاری، مراسم جنازهٔ رهبر پیشین ایران، آیتالله علی خامنهای، آغاز شده و قرار است امروز، ۹ جولای، به پایان برسد. هرچند بر اساس گزارشها، میلیونها نفر در مراسم جنازهٔ او شرکت کردهاند که این حضور، از نظر شمار شرکتکنندگان، بیسابقه توصیف شده است.در همین حال، شماری از کاربران فیسبوک ویدیویی را با عنوان مراسم جنازهٔ آیتالله علی خامنهای منتشر کردهاند و ادعا میکنند که این ویدیو جمعیت حاضر در مراسم جنازهٔ او را نشان میدهد. یافتههای فکت کریسندو نشان میدهد که هرچند بر اساس گزارشها میلیونها نفر در مراسم جنازهٔ خامنهای حضور داشتهاند، اما ویدیویی که این کاربران فیسبوک منتشر کردهاند واقعی نیست، بلکه با استفاده از هوش مصنوعی ساخته شده است.
جزئیات بیشتر را در این بررسی فکت کریسندو بخوانید.
نخست، میتوانید چند نمونه از پستهای کاربران فیسبوک را در شبکههای اجتماعی مشاهده کنید. آنان در پستهای مختلف همراه با این ویدیو نوشتهاند: «مراسم تشییع جنازه علی خامنهای… با حضور میلیونها نفر در تهران آغاز شد.»
حقیقت چیست؟
هرچند حضور میلیونها نفر در مراسم جنازهٔ آیتالله علی خامنهای گزارش شده، اما ویدیوی منتشرشده توسط کاربران فیسبوک واقعی نیست و با هوش مصنوعی ساخته شده است.
چرا میگوییم این ویدیو واقعی نیست؟
ما ابتدا اطلاعات موجود، واژههای کلیدی و ویدیوهای منتشرشده درباره این ادعا را بررسی و با دقت ارزیابی کردیم. سپس گزارشها و ویدیوهای رسانههای معتبر درباره مراسم جنازهٔ آیتالله علی خامنهای را نیز یافتیم و بررسی کردیم. بر اساس یافتهها و نتایج زیر، مشخص شد که این ادعا نادرست است.
در گام نخست، ما ویدیوی منتشرشده را با دقت بررسی کردیم. به نظر میرسد که این ویدیو تجمع مردم در یک دشت وسیع را نشان میدهد که انتهای مشخصی ندارد و هیچ نشانهٔ ویژهای در آن دیده نمیشود که بتواند محل برگزاری مراسم جنازهٔ آیتالله علی خامنهای را مشخص کند. در ادامه میتوانید یک اسکرینشات از ویدیوی منتشرشده را مشاهده کنید و نسخهٔ کامل ویدیو را نیز (اینجا) ببینید.
ویدیوهای نشرشده توسط رسانههای معتبر تفاوت زیادی با ویدیوی منتشرشده توسط برخی کاربران فیسبوک دارد. بهعنوان نمونه، الجزیره در گزارش ۵ جولای خود از حضور میلیونها نفر در مراسم جنازهٔ آیتالله علی خامنهای خبر داده است، اما در مقایسهٔ این ویدیو الجزیره با ویدیوی منتشرشده در شبکههای اجتماعی، هیچ شباهت یا صحنهٔ مشترکی دیده نشد.
جیو نیوز نیز تصویری از مراسم جنازهٔ خامنهای منتشر کرده، اما صحنهٔ آن با ویدیوی منتشرشده توسط کاربران فیسبوک متفاوت است.
همچنان، شبکهٔ خبری تیآرتی در کانال رسمی یوتیوب خود ویدیویی از مراسم جنازهٔ خامنهای منتشر کرده است که میتوانید آن را با ویدیوی منتشرشده مقایسه کنید.
همچنان، ما ویدیوی منتشرشده در کانال رسمی یوتیوب رویترز از این مراسم را بررسی کردیم، اما هیچ شباهتی با ویدیوی منتشرشده توسط کاربران فیسبوک دیده نشد.
نتیجه ګیری: یافتههای فکت کریسندو نشان میدهد که هرچند حضور میلیونها نفر در مراسم جنازهٔ آیتالله علی خامنهای گزارش شده، اما ویدیوی منتشرشده توسط کاربران فیسبوک واقعی نیست و با هوش مصنوعی ساخته شده است.
عنوان: ویدیوهای جعلی نیز به نام مراسم جنازهٔ آیتالله علی خامنهای منتشر شدهاند.
بررسی واقعیت توسط: Fact Crescendo Teamنتیجه: Misleading
