شماری از کاربران فیسبوک دو تصویر را با این ادعا منتشر کردهاند که گویا این تصاویر مربوط به یک بریدجنرال افغان (شاه محمود نیازی) است؛ فردی که در گذشته در اردوی افغانستان خدمت نظامی کرده و اکنون به دلیل فقر با کراچیدستی کارگری میکند. اما یافتههای فکت کریسندو نشان میدهد که این ادعای شماری از کاربران فیسبوک گمراهکننده است و هیچیک از تصاویر منتشرشده به بریدجنرال (شاه محمود نیازی) ارتباط ندارد. جزئیات بیشتر را در این بررسی فکت کریسندو بخوانید!
نخست میتوانید چند پست زیر از کاربران فیسبوک را بهعنوان نمونه مشاهده کنید. آنان همراه با دو تصویر منتشرشده، متنهایی نوشتهاند که نشان میدهد: «این فرد شخص عادی نیست، بلکی بریدجنرال شاه محمود نیازی است.»
حقیقت چیست؟
ادعای این شمار از کاربران شبکههای اجتماعی گمراهکننده است. هر دو تصویری که اخیراً به نام بریدجنرال شاه محمود نیازی بهگونه گسترده منتشر شدهاند، در واقع مربوط به افراد جداگانه هستند؛ یکی از آنان داوود شاه (سرباز پیشین) و دیگری رضوان مراد، فعال افغان شبکههای اجتماعی، است.
چرا میگوییم که ادعای این شمار از کاربران شبکههای اجتماعی گمراهکننده است؟
ما نخست کلمات کلیدی مرتبط با این ادعا را جستجو کردیم و سپس جستجوی معکوس تصاویر را نیز بر روی تصاویر منتشرشده انجام دادیم. یافتهها و نتایج زیر نشان داد که این ادعا نادرست و بیاساس است.
ما نخست حساب فیسبوک یکی از دو فردی را پیدا کردیم که در تصاویر وایرالشده دیده میشود و لباس رسمی (دریشی) بر تن دارد. نام این شخص شاه محمود نیازی نیست و او نیز خود را یک فرد نظامی معرفی نکرده است، بلکه نام او رضوان مراد است و در بخش معرفی (بایو) حسابش عنوان «دیجیتل کرییتر» را درج کرده است. او شخصی متعلق به گذشتههای دور هم نیست؛ بلکه بهتازگی از طریق حساب فیسبوک خود، تصویری جدید به مناسبت عید قربان منتشر کرده است. شما میتوانید آخرین پست و حساب شخصی او را در ادامه مشاهده کنید:
همچنان ما تصویر دیگری را نیز که همراه با این ادعا منتشر شده بود بررسی کردیم؛ تصویری که در آن یک مرد سالخورده با موهای سفید و در سنین بالا در حال فروش مقداری میوه با کراچیدستی دیده میشود. این تصویر در واقع مربوط به داوود شاه است و درباره او در سال ۲۰۲۰ گزارشهایی منتشر شده بود. پس از وایرال شدن این تصویر، حیاتالله حیات، والی وقت قندهار، برای احوالپرسی از وی دیدار کرد. بر اساس گزارش بیبیسی و به نقل از والی وقت، این مرد سالخورده داوود شاه نام دارد و در دوران سلطنت محمد ظاهر شاه به مدت دو سال خدمت سربازی انجام داده است.
همچنان در مورد این مرد سالخورده، در سال ۲۰۲۰ علاوه بر بیبیسی، رسانه آریانا نیوز نیز گزارش مشابهی منتشر کرده است که میتوانید آن را در ادامه مشاهده و مطالعه کنید.
ارشیف
پایله: نتایج بررسیهای فکت کریسندو نشان داد که دو تصویری که اخیراً به نام بریدجنرال شاه محمود نیازی بهگونه گسترده منتشر شدهاند، در واقع مربوط به افراد جداگانه هستند؛ یکی از آنان داوود شاه (سرباز پیشین) و دیگری رضوان مراد، فعال افغان شبکههای اجتماعی است.
آیا این دو تصویر واقعاً مربوط به یک بریدجنرال (شاه محمود نیازی) هستند؟ : TITLE
بررسی واقعیت توسط: Fact Crescendo Teamنتیجه: Misleading
